Chúa Nhật XXIX Thường Niên A

Ys 45,1.4-6; 1Th 1,1-5b; Mt 22,15-21
Nhiều người đọc bài Tin Mừng hôm nay sung sướng về thái độ khéo léo của Chúa đã khiến kẻ muốn gài bẫy Người phải lủi thủi ra đi. Nhưng không lẽ chúng ta là tín hữu của Chúa cũng chỉ nhìn thấy như vậy sao? Hay là chúng ta còn phải nhận ra có gì khác nữa trong bài Tin Mừng? Vậy chúng ta hãy theo sư phạm của phụng vụ, nhờ bài Cựu Ước để đi vào bài Tin Mừng và đọc bài Thánh Thư như là kết luận khuyên nhủ của Lời Chúa hôm nay.

A. Hãy Biết Khám Phá Ra Hành Ðộng Của Thiên Chúa

Bài Cựu Ước hôm nay nằm trong phần II của sách Isaia. Có thể gọi đây là sách II Isaia. Và chủ trương trong sách này là an ủi Israel, vì Thiên Chúa sắp thương cứu họ ra khỏi cảnh lưu đày Babylon.

Vì bất trung, con cái Israel đã mất Nước. Yêrusalem bị tàn phá; vua-dân một phần lớn bị còng sang Babylon lưu đày. Ở đây ràng rã nhiều chục năm, con cái Israel ngậm đắng nuốt cay. Bản tính vốn thích ca hát, nhưng họ đã treo đàn trên cây dương liễu ở bờ sông Babylon và chẳng cò phấn khởi gì để hát lên những giọng thánh ca. Isaia được Thiên Chúa sai đến với họ. Vừa giải thích cho họ hiểu nguyên do tội lỗi của cảnh lưu đày này, ông vừa an ủi khuyên bảo họ thống hối ăn năn trở về với Thiên Chúa để Người lại xót thương. Và thay mặt Chúa ông tuyên sấm có ngày được giải phóng, hồi hương và xây dựng lại Yêrusalem. Hôm nay ông đặc biệt trỏ cho mọi người thấy: ơn cứu chuộc đã ló dạng đàng chân trời. Babylonia không còn yên thân nữa. Tướng quân Kyrô, người Batư đang xua quân bách chiến bách thắng.

Nhưng Kyrô là người thế nào đối với con cái Israel? Isaia hôm nay bạo dạn quá chừng! Ông tuyên bố cho con cái Israel biết: Kyrô là người của Thiên Chúa. Ông được Người xức dầu. Chính Người đang cầm tay dắt ông và chỉ bảo cho ông phải đánh bên đông dẹp bên tây như thế nào. Không phải sức mạnh của ông đang bách chiến bách thắng; nhưng đó là bàn tay của Thiên Chúa đang dùng ông để làm những việc oanh liệt như vậy. Và Người làm thế, chỉ vì Yacob và Israel. Người dùng cả kẻ không biết Người. Người chọn Kyrô là dân ngoại, vì chính Người là Yavê, là Thiên Chúa, không ai khác nữa. Ngoài Người ra, thần linh không đâu có.

Isaia quả thật đã táo bạo. Ông nói những lời phi thường. Xưa nay không thể tưởng tượng có những điều như thế. Con cái Israel vẫn tin như đinh đóng cột: Yavê là Chúa riêng của họ, ở trong đất của họ và chỉ ở với họ. Người có thể bênh vực họ đối với dân ngoại và do đó có thể ảnh hưởng trên dân ngoại. Nhưng không thể nào tưởng tượng được có ai trong dân ngoại lại được Người tuyển chọn, xức dầu và đặt làm người lãnh đạo Dân riêng của Người. Vì thế bài Isaia hôm nay là mạc khải mới mẻ và lớn lao. Không chắc con cái Israel bấy giờ đã đón nhận. Thế nên khi họ được giải phóng và hồi hương nhờ các chiến thắng của Kyrô, họ như tỉnh như mê, không ngờ rằng Thiên Chúa lại thực hiện các lời hứa kiểu như vậy. Họ cứ nghĩ rằng phải là một người Dothái sẽ được chọn, phải là một người thuộc dòng dõi Ðavít sẽ được xức dầu, để trở thành vị cứu dân. Nay Dân được cứu nhờ bàn tay của một người dân ngoại! Có lẽ khi sự việc xảy ra rồi có người mới tin vào lời sách Isaia hôm nay. Có lẽ đúng hơn bấy giờ mới có người đọc được thời sự như thế để viết nên bài Kinh Thánh này.

Ðã được mạc khải như vậy, chúng ta ngày nay có còn chậm tin như con cái Israel ngày trước không? Chúng ta đã quen nhìn hành động của Thiên Chúa trong khắp cả trời đất và trong lịch sử loài người chưa? Ðó là thước đo mức độ nhận thức của chúng ta về sự bao la và đồng thời sâu xa của Thiên Chúa. Ðó là biết ca tụng Người trong toàn cõi địa cầu. Và không làm công việc này là giảm bớt vinh quang của Thiên Chúa, không phải đối với Người nhưng đối với chính mình chúng ta.

Và một cái nhìn rộng lớn như vậy cũng mở rộng luôn cảm nghĩ của chúng ta về người khác, nhất là những người không cùng tôn giáo với mình. Thiên Chúa cũng ban ơn cho họ vì chính Người đã dựng nên họ. Khi họ phát triển tài năng và thành công trong những việc tốt đẹp, họ đem lại vinh quang cho Ðấng Tác Thành họ và cho Ðấng đang cai trị hoàn vũ "vừa cương vừa nhu". Họ là những người Chúa chọn ở cương vị của họ. Họ là bạn của ta nếu không muốn gọi là ân nhân của ta trong viễn tượng mở rộng Nước Chúa. Thế nên những tâm hồn thiện chí, những bàn tay xây dựng xã hội, những người đem lại hạnh phúc cho đồng bào, phải được ta quý mến, ngưỡng mộ và bắt chước. Chúng ta phải giúp đỡ họ, cộng tác với họ và yêu mến họ. Chúng ta phải thấy bàn tay của Thiên Chúa đang dẫn đưa lịch sử các dân tộc của họ. Chúng ta phải biết đọc lịch sử bằng con mắt đức tin. Cũng như chúng ta phải quý hóa các hành động xây dựng lịch sử như vậy.

Lúc bấy giờ đọc lại Thư Chung của Hội nghị Giám mục Việt Nam năm 1980 về nghĩa vụ người Công giáo phải đoàn kết với đồng bào để xây dựng Tổ quốc, và xem lại lời Ðức Thánh Cha Yoan-Phaolô II khuyên nhủ chúng ta tăng thêm lòng yêu Nước và nhiệt tình xây dựng quê hương, chúng ta mới thấy những lời ấy thật là đạo đức và thấm đầy tinh thần đức tin. Chúng ta sẽ hăng hái đi theo phương hướng mà Giáo Hội đã mở ra trước mắt chúng ta. Chúng ta sẽ không chỉ thờ Chúa bằng kinh kệ và bí tích, nhưng bằng cả cuộc sống, cuộc sống thực tế của người Việt Nam ở giữa đồng bào Việt Nam.

Tuy nhiên cũng đừng lẫn lộn tất cả. Và đây là bài học chúng ta có thể rút ra theo đoạn Tin Mừng hôm nay.

B. Hãy Trả Lại Thiên Chúa Những Gì Của Người

Biệt phái bây giờ bàn mưu để làm Chúa lỡ lời mắc bẫy. Họ sai môn đồ hợp cánh với phe Hêrôđê đến chất vấn Người về vấn đề nộp thuế. Ai cũng biết Biệt phái không ưa người Rôma đang đô hộ nhà Yuđa. Còn phe Hêrôđê thì lại nịnh bợ các quan bảo hộ để được nhiều đặc quyền. Một mình đối nghịch với Chúa trong lãnh vực tôn giáo, Biệt phái không làm gì được Người. Họ muốn nhờ đến cánh tay chính quyền để gài bẫy Người trong vấn đề chính trị. Họ muốn lẫn lộn những bình diện khác nhau, giữa đạo và đời.

Nhưng câu trả lời của Chúa đã làm họ cụt hứng và bẽ bàng. Người đã phân biệt đâu ra đấy. Người nói: hãy trả của hoàng đế cho hoàng đế, và của Thiên Chúa cho Thiên Chúa.

Có người sẽ rút ra kết luận: đạo là đạo, đời là đời. Nhưng có đạo nào không ở trong đời và có đời nào không là của đạo? Bài sách Isaia ở trên đã nói Thiên Chúa điều khiển trời đất và lãnh đạo các dân tộc: Người dùng các ngôn sứ trong dân Israel nhưng cũng không từ chối dùng Kyrô xứ Batư để giải phóng Dân Người.

Người ta cũng sẽ thiếu phân biệt khi muốn vơ tất cả vào đạo đến nỗi tưởng các Giám mục phải là người đứng đầu tỉnh. Nhưng lịch sử đã cho thấy thời đại Trung cổ của Kitô giáo cũng không hoàn toàn đẹp đẽ và cũng chẳng lý tưởng gì.

Ngày nay thường có một quá khích ngược lại, đề cao đời đến nỗi tục hóa đạo và cho như thế là nhất.

Thiết tưởng ngoài Hội Thánh ra, không ai nên độc quyền giải thích Lời Chúa. Câu nói của Người hôm nay không phải là cách ngôn được đem ra áp dụng ở bất cứ hoàn cảnh nào mà không để ý đến mạch văn. Ở đây Chúa Yêsu đang đứng trước Biệt phái và phe nhóm Hêrôđê. Người phải trả lời họ. Người phải dạy dỗ họ. Thế mà dù quan điểm khác nhau về chính trị, họ đều là những người tin Thiên Chúa và kính Luật Môsê. Nói đơn sơ đi, họ là người có đạo. Do đó Chúa đang nói với người có đạo.

Những người này dù thích hoàng đế hay không cũng đang dùng tiền hoàng đế và trong thực tế vẫn nộp thuế cho hoàng đế. Họa chăng có ai đang mưu đồ một cuộc nổi dậy chính trị thời bấy giờ mới không muốn nộp thuế. Như vậy, kể là quái ác khi đặt Chúa Yêsu trước câu hỏi: có phải nộp thuế cho hoàng đế không? Kẻ hỏi đã đặt Người ra ngoài bình diện công dân và muốn Người phải đương đầu với hoàng đế, lựa chọn hoặc đi theo hoặc chống lại hoàng đế. Nhưng hoàng đế là ai đối với Người? Hoàng đế không nằm trong tay Thiên Chúa sao? Con Thiên Chúa giáng trần cứu thế không phải để làm một lựa chọn như vậy. Sứ mạng của Người là đưa chúng ta trở về với Thiên Chúa. Ðó là sứ mạng tôn giáo, chứ không phải chính trị.

Thế nên câu trả lời của Chúa nhằm làm nổi bật chân lý ấy lên. Người ta phải thấy Người giữ vai trò tôn giáo. Người nhắc lại cho họ nghĩa vụ phải trở về với Thiên Chúa và trả của Thiên Chúa cho Thiên Chúa. Kẻ chất vấn muốn nhìn Người dưới góc độ chính trị; Người làm cho những kẻ có lập trường chính trị phải thấy Người là con người tôn giáo. Và người có tôn giáo làm hết các nghĩa vụ công dân.

Chắc chắn đây là vấn đề lớn. Người ta phải đọc cả các sách Tin Mừng và phải hiểu cả cuộc đời của Chúa Yêsu và hoàn cảnh lịch sử của Hội Thánh lúc sơ nguyên, để biết ý nghĩa và giá trị của Lời Chúa. Tuy nhiên gương Chúa để lại cho chúng ta trong bài Tin Mừng hôm nay là không bao giờ được quên tham chiếu về Thiên Chúa trong bất cứ công việc và hoàn cảnh nào. Và đó cũng là bài học của đoạn sách Isaia, cũng là thái độ và giáo huấn của thánh Phaolô trong bài thư hôm nay nữa.

C. Hãy Tạ Ơn Thiên Chúa Cho Con Người

Thessalônikê là giáo đoàn có vinh dự được thánh Phaolô biên thư cho trước hết. Và từ đó người mới có thói quen viết thư cho các giáo đoàn. Thessalônikê được nghe Phaolô giảng trong ba ngày sabbat liên tiếp (Cv 17,1-2). Có một số người trở lại tin theo lời giảng. Nhưng người Dothái ghen. Họ gây rối loạn trong thành để đổ tội cho phe Phaolô tuyên truyền chống lại các chỉ thị của hoàng đế. Anh em tín hữu vội buộc Phaolô phải tránh đi. Người đến Bêrê. Nhóm Dothái cũng chạy theo, ráo riết muốn đổ tội cho người như vậy. Buộc lòng anh em tín hữu phải ép người đi xa hơn. Nhưng người không nỡ bỏ đàn chiên vừa thành lập. Người gửi Timôthê tới Thessalônikê để xem tình hình thế nào.

Người môn đệ trở về, đem những tin lạc quan vui mừng. Ðó là cớ để Phaolô bắt đầu thảo bức thư hôm nay.

Kẻ chống đối Phaolô muốn biến người thành một con người phản loạn, hay chính trị, chống lại hoàng đế Rôma. Nhưng rõ ràng ở đây theo gương Chúa, Phaolô chỉ là con người làm việc tôn giáo. Người toàn chất tôn giáo nên độc giả của thư Thessalônikê chỉ thấy mình đang đứng trước một người Tông đồ của Ðức Yêsu Kitô. Người nhìn mọi người dưới ánh sáng đức tin, thấy rõ Thiên Chúa tuyển chọn họ để họ nghe Tin Mừng. Họ đã đón nhận lời giảng không như lời của loài người, nhưng như Lời của Thiên Chúa. Và đức tin, đức mến và đức cậy đã triển nở trong đời sống của họ, khiến nghĩ đến họ Phaolô hằng tạ ơn Thiên Chúa, vì chính Thiên Chúa đã hành động nơi họ như vậy.

Phaolô nhắc lại cho chúng ta bài học của sách Isaia. Người theo gương Chúa Yêsu trả của Thiên Chúa cho Thiên Chúa, mặc cho ai cứ cho hoàng đế là lớn. Người khuyến khích chúng ta biết nhìn tất cả trong đức tin.

Chúng ta cũng cần đức tin này để tham dự Thánh lễ. Lịch sử ơn cứu độ được tái hiện giữa chúng ta để chúng ta xác tín lòng thương của Thiên Chúa đối với loài người. Người không bỏ rơi nhân loại, nhưng luôn đi vào lịch sử và hiện diện trong lịch sử để biến tất cả nên ích cho con cái Thiên Chúa. Ðặc biệt Người đã sai Con của Người đến làm Ðấng Cứu Thế khi kêu gọi loài người trở về với Thiên Chúa và trả của Thiên Chúa cho Thiên Chúa. Nhưng cuối cùng chẳng có gì chẳng phải là của Thiên Chúa, nên con người có đức tin thấy tất cả đều thuận lợi cho mình. Họ thi hành tốt các phận sự ở đời và không sao nhãng các nghĩa vụ tôn giáo. Nói đúng hơn họ thấy tất cả đều là nghĩa vụ tôn giáo vì việc đạo cũng như việc đời họ đều phải làm mới có thể đẹp lòng Thiên Chúa, Ðấng bao gồm tất cả và đang sinh động tất cả. Nhưng họ biết phải có Lời Chúa và Mình Thánh Chúa mới có đủ ánh sáng và sức mạnh để đi trên đường đời. Và vì thế, sau khi suy niệm Lời Chúa, chúng ta hãy sốt sắng cử hành mầu nhiệm Thánh Thể.

(Trích dẫn từ tập sách Giải Nghĩa Lời Chúa

của Ðức cố Giám Mục Bartôlômêô Nguyễn Sơn Lâm)

0 nhận xét:

Đăng nhận xét

Xin Quý Độc giả vui lòng sử dụng Tiếng Việt có dấu.
Chèn hình ảnh: [img]link hình ảnh[/img]
Chèn youtube: [youtube]http://www.youtube.com/watch?v=ID youtube[/youtube]

 
Top